Dr n. med. Piotr Jackiewicz

 specjalista chirurg onkolog

 

 Strona główna
W górę
Co to jest rak?
Łagodny czy złośłiwy?
nowotwory złośliwe
Statystyka
O mnie
Moja oferta
Kontakt ze mną

Radioterapia

Radioterapia jest metodą leczenia polegającą na zniszczeniu nowotworu  za pomocą promieniowania jonizującego, czyli promieniowania, którego energia powoduje powstawanie zmian w strukturze atomu lub cząsteczki. W komórce szczególnie narażony na tego rodzaju promieniowanie jest materiał genetyczny zgromadzony w jądrze komórki w postaci związku chemicznego o nazwie DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy). W DNA zawarta jest informacja dotycząca budowy komórki, zniszczenie DNA uniemożliwia jej podział i rozmnażanie się. W zależności od tego jak blisko nowotworu jest źródło promieniowania wyróżniamy teleradioterapię i brachyterapię.  Teleradioterapia czyli napromienianie wiązkami zewnętrznymi powstającymi w aparacie znajdującym się w pewnej odległości od pacjenta, jest najczęstszą formą leczenia promieniami jonizującymi. Brachyterapia zwana też radioterapią kontaktową polega na oddziaływaniu promieniowania jonizującego ze źródła, które jest w bezpośrednim kontakcie z nowotworem.

Aparat do teleradioterapii kobaltem 60 (bomba kobaltowa)

Największym problemem radioterapii od początku jest stosowania było takie użycie promieniowania jonizującego, aby energia jego wyzwalała się tylko w tkance nowotworowej oszczędzając zdrowe komórki organizmu. Niestety promieniowanie jonizujące nie odróżnia komórek zdrowych od nowotworowych. Dlatego postęp radioterapii szedł w dwóch kierunkach. Po pierwsze starano się stosować takie źródła promieniowania jonizującego, które wydzielały wiązkę promieniowania, której energia wyzwalała się w określonym miejscu. Na początku używano terapeutycznych lamp rentgenowskich. To już historia, choć do niedawna istniał w Warszawie ośrodek gdzie używano tego rodzaju urządzenie do leczenia pacjentów. Ze względu na to, że promieniowanie wydzielane przez lampy rentgenowskie miało małą przenikliwość nadawała się głównie do leczenia zmian skórnych. Stosowana do radioterapii tkanek położonych głębiej powodowała niejednokrotnie odczyny skórne i trudno gojące się rany. W latach 60 jako źródła promieni jonizujących zaczęto używać bomby kobaltowej, a później przyspieszaczy cząsteczek (czyli urządzeń do terapii megawoltowej). Urządzenia te generują  promieniowanie o wiele lepszej jakości. Promieniowanie to charakteryzuje się o wiele większą przenikliwością (bardziej oszczędza skórę), a wiązka promieniowania jest ostro ograniczona w obrębie napromienianej tkanki. W Warszawskim Centrum Onkologii do teleradioterapii stosowno są przyspieszacze fotonowe i elektronowe. Drugim kierunkiem działań dążących od ograniczenia napromieniania do samej tkanki nowotworowej jest odpowiednie planowanie i łączenie oraz modulowanie wiązek promieniowania. Najbardziej zaawansowaną metodą jest technika IMRT (intensity-modulated radiation therapy), która pozwala graniczyć pole napromieniania z dokładnością nawet do 1cm. Technika ta szczególnie przydatna jest przy radioterapii nowotworów głowy i szyi i przy radioterapii raka prostaty, ponieważ w tych okolicach jest szczególnie dużo narządów wrażliwych na działanie promieniowania jonizującego. Technika IMRT stosowana jest powszechnie w amerykańskich ośrodkach onkologicznych. W Polsce z powodzeniem stosuje ją Centrum Onkologii w Gliwicach.